هپاتیت C : یک بیماری ویروسی است که از طریق تماس با خون و ترشحات بدن افراد مبتلا منتقل می شود. این بیماری در اکثر بیماران حالت مزمن پیدا کرده و تعدادی از این افراد در آینده دچار عوارض بیماری مانند سیروز یا سرطان کبد می شوند.

آيا هپاتيت C مانند ساير انواع هپاتيت است؟

هپاتيت به معني التهاب كبد است. انواع مختلفي از هپاتيت وجود دارد. بعضي از آنها قابل سرايت هستند و برخي مسري نيستند.
ابتلا به هپاتيت C مي تواند منجر به بيماري مزمن كبدي و در صورت پيشرفت نمودن باعث سيروز (فرسودگي كبد) و در گروه بسيار كوچكي باعث سرطان كبد گردد.
علائم بيماري هپاتيت
•بيشتر مبتلايان به هپاتيت C هيچ علامتي ندارند. برخي از بيماران علائم عمومي عفونت ويروسي را نشان مي‏دهند، از قبيل خستگي، دل درد، درد عضلاني و تهوع و بي اشتهايي، ولي در موارد پيشرفته علائم نارسايي كبدي بروز مي كند كه شامل تورم شكم و اندامها، يرقان، خونريزيهاي گوارشي و... است.
•منگي و خواب آلودگي در مراحل بسيار پيشرفته ديده مي‏شود.
•بيماران ممكن است خارش داشته باشند.

ويروس هپاتيت C

عامل بيماري هپاتيت C يك ويروس است و در ابتدا مي تواند مثل يك سرماخوردگي معمولي بروز نمايد. ولي بيماري مزمن هپاتيت Cبرعكس سرماخوردگي معمولي، به دليل از كار افتادن كبد و مشكل بودن درمان مي‏تواند حيات بيمار را تهديد كند.
هپاتيت C چگونه انتشار مي يابد؟
در كشور ما بالغ بر دويست هزار نفر آلوده به ويرورس هپاتيت C هستند. اين ويروس عمدتاً از طريق تماس با خون شخص آلوده منتقل مي شود. همچنين روشهاي زير مي‏تواند باعث انتقال ويروس گردد.
•استفاده از سوزن سرنگهاي آلوده، بويژه در افراد معتاد به مواد مخدر تزريقي، سوراخ شدن بدن با هر وسيله تيز يا سوزن آلوده (مثل خالكوبي غيربهداشتي)
•زخمي شدن پوست بدن شما در يك بخش آلوده بيمارستاني
•استفاده از لوازم شخصي به صورت مشاركتي
•مقاربت بدون كاندوم با يك فرد آلوده ( احتمال انتقال از اين راه بسيار كم است)
•دريافت فرآورده‏هاي خون و پلاسماي آلوده كه در ايران اكثراً در بيماران هموفيلي و تالاسمي ديده مي‏شود.
•در بسياري موارد هرگز راه انتقال ويروس مشخص نمي‏شود
هپاتيت C به كندي پيشرفت مي‏كند
اين ويروس بيماري هپاتيت C مزمن را سبب مي گردد. اين بيماري به تدريج به كبد آسيب مي‏رساند.
يك كبد سالم مواد شيميايي مورد نياز بدن را مي سازد و مواد سمي را از خون خارج مي كند. وقتي شما هپاتيت C داريد كبد شما ملتهب مي شود و بافت طبيعي آن تخريب شده و به جاي آن بافت فيبري و فرسوده مي‏ماند. طي 10 تا 30 سال بعد مشكلات كبدي مزمن از قبيل سيروز و سرطان هم ممكن است ايجاد شوند.
بطور منظم پيگير بيماريتان باشيد
چون هپاتيت C مي تواند بدون تظاهرات باليني به كبد آسيب برساند در صورت ابتلا به اين بيماري هرچه زودتر با پزشك خود موضوع را درميان بگذاريد. طبيب و تيم مراقبت هاي بهداشتي شما را تحت نظر قرار مي‏دهند. آنها نتايج تحقيقات جديد در مورد هپاتيت C و انواع درمان هپاتيت C را با شما درميان مي گذارند و آگاهي هاي لازم را جهت پيشگيري از انتقال ويروس به ديگران را به شما خواهند داد.
آزمايش كبدي
با انجام آزمايشهاي مخصوص مي توان هپاتيت C را تشخيص داد. به محض كشف هپاتيت C ارزيابي وضعيت كبد الزامي است. اين كار از طريق آزمايشهاي خون، سونوگرافي و نمونه‏برداري از كبد انجام مي شود. نمونه برداري از كبد كار بسيار آساني است، به اين صورت كه از طريق بيحسي موضعي با يك سوزن نمونه گيري انجام مي‏شود و حداكثر ممكن است بيمار يك روز در بيمارستان بستري گردد.


درمان:

هپاتيت C همیشه نیاز به درمان ندارد. درمان بستگی به نوع بیماری، نوع ویروس، میزان تخریب کبدی و وضعیت عمومی سلامت شما دارد. دارو هایی که بکار می رود گران قیمت و دارای عوارض جانبی هستند و برای همه مفید نمی باشند.

درمان و مراقبت در منزل:

روش‌هاي زير وضعیت روحی و جسمی شما را بهبود بخشد:
كم كردن تحرك: كاهش فعاليت‌ها و استراحت بيشتر در رفع خستگي شما كمك كننده است با كمك ديگران برنامه كاري خود را سبك‌تر و قابل انعطاف‌تر نمائيد.
ورزش: ورزش می تواند انرژی شما را افزایش داده و افسردگی را کاهش دهد. ورزش آئروبیک بسیار مناسب است. فردای روز مصرف پگ اينترفرون از ورزش هایسنگین خود داری کنید.
برنامه غذايي مرتب و مقوی: بي‌اشتهايي و حالت تهوع در هپاتيت C رخ مي‌دهد در اين صورت بايد تعداد وعده‌ها بيشتر شده و مقدار غذا در هر وعده كم شود. اگر بعدازظهرها دچار حالت تهوع مي‌شويد وعده غذايي مقوی و كاملي را صبح استفاده كنيد. رژيم غذايي مناسب عبارت است از استفاده زياد از سبزيجات و ميوه‌ها و محدود كردن قندها و چربي‌ها. اگر سيروز داريد مصرف نمك و پروتئين زياد، خوب نيست.
اجتناب از الكل و داروها: الكل و برخي داروها سبب آسيب‌ رساندن به كبد مي‌شوند اجتناب از آنها در صورت ابتلا به هپاتيت C امري ضروري است. در مورد الكل و داروهاي مورد استفاده خود با پزشك صادق باشيد و اگر تصميم به ترك اعتياد خود به اين مواد را داريد با پزشك خود مشورت كنيد. در مورد تمام داروهاي نسخه شده و حتي گياهي نيز با پزشك خود مشورت نمائيد.
كنترل خارش بدن: در صورت ابتلا به خارش بدن حتماً با پزشك خود مشورت نمائيد تا داروی مناسب برای شما تجویز شود. به دستورات درج شده روي بسته دارو عمل كرده و در صورت بروز هرگونه عارضه مصرف دارو را قطع نمائيد.
كمك گرفتن براي رفع افسردگي: افسردگي در تمام بيماري‌هاي مزمن و طولاني مدت ممكن است رخ دهد و يا افسردگي مي‌تواند يكي از عوارض داروهاي ضدويروسي استفاده شده در درمان هپاتيت C باشد. حتماً در مورد دريافت داروهاي ضدافسردگي و يا مشاوره رواني با پزشك خود مشورت نمائيد.
كسب اطلاعات در مورد بيماري: داشتن اطلاعات بيشتر در مورد هپاتيت C شما را در كنترل بيشتر بيماري كمك مي‌كند. اطلاعات بيشتر در تصميم‌گيري بهتر براي درمان و تغييرات در نحوه زندگي (چه از نظر جسمي و چه از نظر عاطفي و رواني) كمك كننده خواهد بود.



درمان دارویی:

هدف از درمان هپاتيت C محدود كردن و بازداشتن ويروس از آسيب رساندن جدي و بيشتر به كبد مي‌باشد. درمان مقدماتي هپاتيت C بستگي به اين دارد كه به فرم حاد يا مزمن آن دچار شده باشيد.

درمان هپاتيت C حاد و كوتاه مدت:

بدليل عدم اطلاع از بيماري و بدون علامت بودن آن، درمان صورت نمي‌گيرد. در صورت اطلاع درمان در پيشگيري از بيماري طولاني مدت نقش خواهد داشت. البته هنوز بر سر اين كه چه زماني درمان آغاز شود و نيز طول مدت درمان بحث وجود دارد.

درمان هپاتيت C مزمن و طولاني مدت:

اگر آزمايشات خون و بيوپسي كبد شما، مطرح كنندة بيماري مزمن باشند، اما كبدتان سالم باشد ممكن است نيازي به درمان نداشته باشيد. در حاليكه كبدتان آسيب ديده باشد نياز به درمان تركيبي داريد.

درمان ضدويروسي در موارد زير پيشنهاد نمي‌شود:
معتادان تزريقي و الكليها (مصرف كنندگان متادون مي‌توانند از اين داروها استفاده كنند)
مبتلايان به سيروز پيشرفته
ابتلا به افسردگي شديد و ديگر اختلالات رواني
حاملگي و يا تمايل به باردار شدن: در صورتيكه از داروهاي ضد ويروسي استفاده كرده‌ايد تا 6 ماه پس از قطع دارو بايد از 2 روش پيشگيري از بارداري استفاده نمائيد. (اين داروها روي جنين اثر مي‌گذارند)
ابتلا به يك بيماري خودايمني مثل لوپوس، سوريازيس، روماتوئيد آرتريت و يا بيماري‌هايي مانند ديابت، بيماري قلبي و تشنج.

داروهاي ضدويروسي در افراد 18 سال به بالا كه در خونشان ويروس وجود داشته و بيوپسي كبد نشان دهنده آسيب كبدي مي‌باشد، توصیه می شود.

در مورد درمان ضدويروسي در كودكان 17 – 3 ساله اطلاعات كمي وجود دارد اما متخصصان معتقدند كه كارآيي اين داروها در اطفال مانند بالغين است و درمان تركيبي با ريباويرين و اينترفرون در اطفال تائيد شده است.

درمانهاي دارويي ضدويروسي عبارتند از:
پگ اينترفرون و بقية انواع اينترفرونها كه شبيه پروتئيني در بدن هستند كه براي مبارزه با عفونت ايجاد مي‌شود.
تركيب اينترفرونها با ريباويرين كه شانس بهبودی را افزايش دهد.

تركيب پگ اينترفرون و ريباويرين موثرتر از تركيب سایر اينترفرون ها و ريباويرين مي‌باشد. مصرف پگ اينترفرون بصورت تزريق هفتگي و طريقه مصرف ريباويرين 2 قرص روزانه مي‌باشد.

طول مدت درمان بستگي به نوع ويروس از نظر ژنتيكي دارد و از 6 ماه تا 1 سال طول مي‌كشد. اگر پس از 3 ماه بهبودي در كبد حاصل نشود مصرف دارو قطع خواهد شد.

درمان تركيبي پگ اينترفرون و ريباويرين در 50 تا 80% موارد باعث درمان یا کنترل بیماری می شود.

گاهي اوقات درمان باعث كاهش تعداد ويروسها در خون نمی شود ولی با این حال برخي از مطالعات نشان داده كه درمان باز هم مي‌تواند از آسيب كبدي ‌ممانعت كرده و احتمال سيروز و سرطان كبد را كاهش دهد.

داروهاي درماني هپاتيت C گران قيمت بوده و داراي عوارضي از جمله خستگي، سردرد، تب، حالت تهوع، افسردگي، کم خونی، اختلالات تيروئيد و مشكلات ديگري مي‌شوند.

باید منافع درمان ضد ویروسی نسبت به مضار آن سنجیده شود. در تصميم گيري براي دريافت درمان عجله نكنيد زيرا هپاتيت C به آرامي پيشرفت مي‌كند. حتماً در اين زمينه با پزشك خود مشورت كنيد.

اگر تمايل به دريافت داروي ضدويروسي نداشته باشيد، پزشك شما را تحت بررسي دقيق و دوره‌اي قرار مي‌دهد و هر 5 - 4 سال يكبار از شما بيوپسي كبد به عمل مي‌آورد تا ميزان آسيب كبدي شما را كنترل نمايد.

درمان عدم پاسخ به دارو های ضد ویروسی:

گاهی اوقات با وجود ناموفق بودن اولین دوره درمان می شود دوره دیگری را امتحان کرد. این موضوع بستگی به آن دارد که چقدر خوب دوره اول را تحمل کرده باشید، چقدر درمان اولیه موثر بوده باشد، تفاوت دوز دارو با دوره اول چقدر باشد و نوع ویروس هپاتیت C چه باشد.



درمان جراحي:

در صورتيكه هپاتيت C سبب آسيب كبدي و نارسايي و از كار افتادن كبد شود، جهت افزايش طول عمر بيمار، پيوند كبد انجام مي‌شود. كه البته پيوند كبد عملي متداول و معمولی نمي‌باشد.

پيوند كبد عملي گران قيمت با خطر بالا بوده و پيدا كردن كبد اهدا شده نيز مشكل است. تنها افرادي كه از سلامتي كامل برخورداند ( غير از نارسايي كبد ) براي اين عمل در نظر گرفته مي‌شوند.

پيوند كبد براي معتادان تزريقي، الكليها، مبتلايان به افسردگي شديد و يا اختلالات رواني مناسب نيست.

اگر پيوند كبد دريافت كرديد تا آخر عمر بايد تحت نظر متخصص بوده و جهت جلوگيري از پس زدن پيوند نياز به مصرف داروهاي سركوب كننده ايمني داريد.

هپاتيت C ممكن است سبب درگير كردن كبد جديد شما نيز شود و مي‌تواند مشكل اساسي ايجاد كرده و سبب از كار افتادن كبد پيوندي شود. با اين حال اكثر بيماران پس از دريافت پيوند كبد از حال عمومي خوبي برخوردارند و مي‌توانند به زندگي طبيعي خود بازگردند.



درمان‌هاي ديگر:

برخي از بيماران در پي يافتن درمان‌هاي تكميلي و يا روش‌هاي درماني ديگر براي هپاتيت C هستند. تا اين زمان روش ديگري براي كاهش علائم و درمان این بیماری پیدا نشده است.

فقط شما مي‏توانيد جلوي انتشار را بگيريد
تا به حال بدليل خصوصيات اين ويروس، دانشمندان موفق به ساخت واكسن مؤثر نشده‏اند، متأسفانه مبتلايان را نمي‏توان براحتي درمان كرد. لذا لازم است شما با رعايت نكات بهداشتي مانع از ابتلاي خود و ديگران شويد.
موارد زير در پيشگيري از انتقال ويروس نقش بسزايي دارند:
•زخم و بريدگي هاي پوست را خودتان پانسمان كنيد. در صورت نياز به كمك براي پانسمان زخم از دستكش استريل استفاده شود.
•در صورتيكه به اين بيماري مبتلا هستيد، خون، پلاسما، اعضاي بدن يا بافت اهدا نكنيد.
•سوزن را به اشتراك نگذاريد.
•از ريش تراش، مسواك و لوازم آرايشي يا لوازم شخصي ديگران بطور مشترك استفاده نكنيد.

•بياد داشته باشيد هپاتيت C واكسن ندارد و درمان كامل نيز ندارد لذا پيشگيري از آلودگي ديگران با عمل به توصيه هاي بهداشتي بر عهده شماست.


منبع :http://www.irshafa.ir/post-3933.aspx


لينكهاي مفيد : 

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/omim/609532

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/omim/610468

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/omim/609023

+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۸۹ساعت 11:45  توسط حامد موحدزاده   |